Khi nhận họ vào làm việc, chủ nhà thường chỉ thoả thuận miệng mà không có bất cứ văn bản ký kết nào giữa hai bên. Bởi vậy, việc quản lý đối tượng lao động đặc thù này là vô cùng khó khăn, chẳng khác nào "buộc cẳng chim trời". Trước thực trạng này, Bộ LĐ -TB&XH đã đưa việc soạn thảo dự thảo nghị định quản lý đối tượng lao động này vào kế hoạch dự kiến ban hành các văn bản pháp luật năm 2008. Tuy nhiên, tới nay, dự thảo nghị định mới chính thức được bắt đầu.

Hiện tại, quan hệ giữa chủ và người giúp việc gia đình hoàn toàn là quan hệ dân sự. Nhưng tới đây khi nghị định của Chính phủ về quản lý lao động giúp việc gia đình được ban hành, loại quan hệ này sẽ trở thành quan hệ lao động và được pháp luật lao động bảo vệ.

Mục tiêu cao nhất khi xây dựng nghị định này là nhằm quản lý và bảo vệ lao động giúp việc gia đình, đưa mối quan hệ giữa chủ - người giúp việc vào hành lang pháp lý của pháp luật lao động. Tuy nhiên để quan hệ chủ - người làm thuê trở thành quan hệ lao động, theo đại diện ban soạn thảo có bốn vấn đề cần phải đưa vào dự thảo nghị định, đó là quy định về những công việc được gọi là việc gia đình, thời giờ làm việc, tiền lương và quản lý nhà nước đối với dạng lao động này như thế nào. Đối chiếu với các quy định hiện hành về pháp luật lao động với công việc cụ thể của người giúp việc gia đình có sự chênh lệch rất lớn. Loại thoả thuận làm việc bằng miệng được pháp luật lao động thừa nhận và có thể có người làm chứng. Tuy nhiên, để đưa vào hành lang pháp lý nếu chỉ là thoả thuận miệng cũng sẽ rất khó quản lý. Cụ thể, nếu quy định những công việc gì được gọi là việc gia đình, có thể trong thực tế phát sinh nhiều công việc cụ thể chi tiết không thể liệt kê hết. Những công việc này chủ yếu do thoả thuận giữa chủ và người làm thuê. Tiền lương hiện tại cũng dựa trên thoả thuận. Vấn đề quy định tiền lương cho người giúp việc gia đình cũng sẽ có vướng mắc.

Bên cạnh đó, thực tế hiện nay cho thấy đang có rất nhiều các hình thức giúp việc gia đình khác nhau: làm việc theo ngày, theo giờ, theo tuần, theo tháng nên quản lý các hình thức đa dạng này cũng tương đối khó. Để đáp ứng được tiêu chí bảo vệ người lao động, chắc chắn các quy định về tiền lương, điều kiện làm việc, thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi, quy định về cho thôi việc, trả trợ cấp thôi việc đúng như Bộ luật Lao động cũng sẽ được quy định. Thậm chí muốn cho người giúp việc gia đình thôi việc cũng cần có lý do chính đáng. Đi kèm với các quy định này sẽ là các biện pháp xử lý các hành vi vi phạm.

Hy vọng với những quy định mới chủ nhà sẽ "quản" được "ôsin" và "ô sin" cũng được hưởng quyền lợi chính đáng của mình.

Vân An